Zelfstigma

Het gevoel van stigma en zelfstigma.

Ik zal het altijd wel in me hebben gehad. Maar in mijn 30e levensjaar heb is er een knots van een psychose in mijn brein ontwikkeld die de rest van mijn leven fors heeft veranderd.
Het was er al in mijn familie. De mannen en vrouwen in mijn familie die geregeld vreemde uitspraken deden. Of van wie je wist dat ze soms maandenlang werden verpleegd in een psychiatrisch ziekenhuis.
Er werd geroddeld over hen. Het waren nu eenmaal "aparte" mensen. En hoewel ik me realiseer dat ik vroeger zelf stigmatiseerde ben ik nu zelf aan de beurt.
Mijn grote psychose was een bijzondere ervaring. Om er maar eens iets over op te lepelen. Ik herkende mensen die allang waren gestorven. Ik was helderziend en er was een taak voor me weggelegd als armoedebestrijder in de derde wereld.
Na de psychose pakte het allemaal zo anders uit. Lamgeslagen van angst durfde ik niet meer naar het journaal te kijken. Bang dat de verschrikkingen van geweld en hongersnood in Afrika en waar ook ter wereld me nog depressiever zouden maken als ik al was. Alles was zinloos en dat was het altijd al geweest. Ik begreep niet dat er ooit een paradijs geschapen was. Een paradijs waar niet alleen verboden appelen werden geplkt maar waar een aaneenschakeling was van afbraak en verdriet.

Op mijn 31e mocht ik de kliniek verlaten. Tot mijn volle tevredenheid werd ik direct weer voor 100% goedgekeurd om weer aan het werk te gaan. En dat werk ging in eerste instantie net zo goed als voorheen.
Ik was erg enthousiast en sliep nauwelijks. Het ernstig slaapgebrek resulteerde uiteindelijk in een 2e psychose.
Mijn werkgever wist nu zeker dat hij het arbeidscontract wilde verbreken. En hoe ik hem ook probeerde duidelijk te maken dat ik met een goede psycho-educatie bij de bipolaire stoornis echt nog wel kon werken.

Het stigma had zijn besluit onherroepelijk vastgelegd. Dat hij hier ernstig voor heeft moeten liegen deerde hem niet. Hij zal hebben gegokt dat ik de strijd om mijn recht te halen toch wel zou verzilveren in een WIA-uitkering. Hij heeft gelijk gekregen.
De afgelopen 20 jaar heb ik mijn best gedaan om mij agenda te vullen met activiteiten die me van de straat houden. Gelukkig is het aanbod van vrijwilligerswerk groot. Het doet dan ook wel pijn als je hoort dat je het maar makkelijk verdient of dat je te lui bent om te werken. Ik ga het allemaal niet uitleggen denk je dan. Tenslotte vind je zelf ook dat je op een oneigenlijke manier in de WIA bent belandt. En de kans dat al die stigmatiserende personen jouw ingewikkelde verhaal toch niet snappen is te groot.
De strijd tegen zelfstigmatisering heb ik eigenlijk al opgegeven.
Als ik zie met welke projecten mijn ex-collega's bezig zijn dan word ik afgunstig. Toegegeven, een slechte karaktereigenschap maar ik probeer er mee te dealen. Het zijn zware projecten en ik zou alle zeilen van mijn psycho-educatie bij moete zetten om voldoende te slapen en de klus beheersbaar te houden. Zou me dit eigenlijk wel lukken? Heeft mijn ex-werkgever dan toch gelijk gehad door mij in de WIA te schoppen?

Maar hij heef me de kans niet gegeven. Bovendien heeft hij de waarheid geweld aan gedaan. Het zelfstigma heeft me nu te pakken. Ik kruip weg in mijn holletje omdat ik overal beren op de weg zie.
Maar gelukkig, het voorjaarszonnetje breekt door en ik besef weer dat ik lekker naar buiten moet gaan en in de tuin werken. De angst voor het zelfstigma verdwijnt dan vanzelf wel weer.
En van de tuin ga ik dan met plezier weer naar een vrijwilligersklus.